Miauwen is een van de belangrijkste manieren waarop katten met mensen communiceren. Terwijl katten onderling vooral lichaamstaal en geur gebruiken, zetten ze hun stem vooral in om contact te maken met ons. Maar wat als jouw kat opeens wel heel veel miauwt?

In dit artikel duiken we dieper in de wetenschap, bespreken we recente onderzoeken en leggen we uit welke oorzaken ten grondslag kunnen liggen aan overmatig miauwen en wat je eraan kunt doen.

Wat betekent ‘veel miauwen’? Hoeveel is te veel?

Voordat we in oorzaken duiken: ‘veel miauwen’ is relatief. Het hangt af van het normale patroon van de kat, de situatie (tijd van dag, omgeving, ras), gezondheid, leeftijd, en of het miauwen verandering vertoont (kracht, toon, frequentie).

Belangrijke indicatoren dat het miauwen mogelijk een probleem is:

• Plotselinge toename in frequentie of volume
• Miauwen op ongewone momenten (nacht, verwarring)
• Verandering in toon of patroon
• Concomitante gedrags- of lichamelijke veranderingen (sloomheid, gewichtsverlies, verandering in eetgedrag etc.)

Wat zegt de wetenschap over veel miauwen?

Uit onderzoek blijkt dat katten hun miauwen vaak heel doelgericht inzetten. Een studie in het Journal of Comparative Psychology liet zien dat katten aanzienlijk vaker miauwen in situaties waarin ze voedsel verwachten dan tijdens speelsessies. Daarbij zochten ze ook bewust oogcontact met hun eigenaar om hun boodschap kracht bij te zetten. Dit wijst erop dat miauwen niet willekeurig is, maar een communicatieve strategie die katten inzetten om iets van ons gedaan te krijgen.

Bij oudere katten speelt vaak een ander mechanisme mee. Een onderzoek gepubliceerd in Animals (2020) keek naar katten met cognitieve disfunctie (vergelijkbaar met dementie bij mensen). Daaruit bleek dat desoriëntatie en het zoeken naar aandacht de belangrijkste oorzaken waren van veelvuldig miauwen bij senioren, terwijl pijn slechts zelden als hoofdoorzaak werd genoemd. Het laat zien dat overmatig miauwen meestal geen toeval is, maar dat er bijna altijd een duidelijke reden achter schuilt.

Waarom miauwt een kat veel?

De meest voor de hand liggende reden voor overmatig miauwen is honger of dorst. Zoals de meeste katteneigenaren kunnen beamen, laten katten – gewoontedieren dat ze zijn – luidruchtig weten dat het weer etenstijd is. Ze koppelen hun miauw aan de routine van de eigenaar en zetten dit in als effectief signaal. Ook aandacht kan een sterke drijfveer zijn. Wanneer een kat merkt dat miauwen leidt tot een reactie – of dat nu aaien, spelen of zelfs een strenge ‘ssst’ is – wordt dit gedrag onbewust beloond. Het gevolg: de kat leert dat luidruchtig zijn de snelste manier is om contact te krijgen.

Stress en verveling spelen eveneens een grote rol. Katten zijn gevoelig voor veranderingen in hun leefomgeving, zoals een verhuizing, een nieuw huisdier of zelfs een ander werkritme van hun eigenaar. In zulke situaties kan een kat zich onzeker voelen en dat uiten met extra vocalisaties. Ook bij gebrek aan uitdaging of spel zoeken sommige katten hun toevlucht tot miauwen, simpelweg omdat ze zich vervelen of iets willen ondernemen. Spelen voor katten is niet alleen leuk, maar ook noodzakelijk.

Is het misschien medisch?

Medische oorzaken mogen niet onderschat worden. Aandoeningen zoals een overactieve schildklier (hyperthyreoïdie), nierproblemen of pijn aan gewrichten en tanden kunnen ertoe leiden dat een kat meer gaat miauwen. Vooral wanneer het miauwgedrag plotseling toeneemt of gepaard gaat met andere symptomen, is een bezoek aan de dierenarts noodzakelijk. Oudere katten miauwen vaak ook meer doordat hun zintuigen achteruitgaan of door cognitieve achteruitgang. Hierdoor kunnen ze ’s nachts verward raken en hard roepen om geruststelling.

Daarnaast zijn sommige kattenrassen van nature spraakzamer dan andere. Siamese en Oriëntaalse katten staan er bijvoorbeeld om bekend dat ze intensief communiceren met hun stem. Hun miauwgedrag ligt dus gemiddeld hoger dan dat van veel andere rassen. Persoonlijkheid speelt ook mee: sommige individuen zijn gewoon expressiever dan anderen. Hier lees je meer over kattentaal vertaald.

Wanneer je een niet-gesteriliseerde poes hebt, kan zij ook overmatig miauwen wanneer ze krols is. Dit is dan haar manier om de aandacht van katers te trekken.

Wanneer is veel miauwen een probleem?

Niet elk miauwtje is reden tot zorgen. Het wordt pas een probleem als jouw kat plotseling veel meer gaat miauwen dan normaal, als de toon of het volume duidelijk verandert, of als er andere signalen bijkomen zoals lusteloosheid, verminderde eetlust of veranderingen in plas- en drinkgedrag. Ook nachtelijk miauwen dat langdurig aanhoudt en de slaap van mens en dier verstoort, kan wijzen op een onderliggende oorzaak die aandacht vraagt.

Wat kun je doen aan overmatig miauwen?

De oplossing hangt samen met de oorzaak. Bij honger of dorst helpt het om vaste voertijden aan te houden, zodat je kat weet wanneer er eten komt. Voor katten die vooral aandacht zoeken, is het belangrijk rustig gedrag te belonen en miauwen zoveel mogelijk te negeren. Zorg daarnaast voor een prikkelrijke leefomgeving met krabpalen, klimmogelijkheden en interactief speelgoed, zodat verveling minder kans krijgt.

Blijft jouw kat luidruchtig zonder duidelijke reden, of zijn er andere gezondheidsklachten merkbaar, dan is een dierenartsbezoek de veiligste stap. Vooral bij senioren kan een medische check uitsluitsel geven of het gaat om ouderdomsgerelateerde veranderingen zoals cognitieve disfunctie, of dat er sprake is van een behandelbare aandoening.

Veelgestelde vragen

Waarom miauwt mijn kat ’s nachts zoveel?

Dit kan te maken hebben met verveling, aandacht zoeken of een verstoord dag-nachtritme. Bij oudere katten is nachtelijk miauwen vaak een teken van cognitieve achteruitgang of slechter zicht.

Waarom miauwt mijn kat plotseling meer dan normaal?

Een plotselinge verandering in miauwgedrag kan wijzen op pijn of ziekte. Raadpleeg altijd een dierenarts als je kat ineens veel meer gaat miauwen.

Helpt het om miauwen te negeren?

Wanneer alle basisbehoeften vervuld zijn en medische oorzaken uitgesloten, kan negeren effectief zijn. Reageer pas wanneer je kat rustig is, zodat hij leert dat stil gedrag beloond wordt.

Zijn er rassen die meer miauwen dan andere?

Ja. Vooral Siamese en Oriëntaalse katten zijn berucht om hun spraakzaamheid. Ook binnen een ras kunnen individuele verschillen groot zijn.