Dieren rouwen, net als wij. Wanneer een hond of kat een mens of soortgenootje verliest, kan het dier diep geraakt zijn. Maar wij kunnen onze huisdieren helpen om het verlies te verwerken.  

Stel je voor: Een oude labrador ligt al dagen op de deurmat. Hij eet niet meer, zijn blik is dof, en zijn staart kwispelt niet langer wanneer een vertrouwd persoon binnenkomt. Waar vroeger vrolijk geblaf of een zacht zwaaien van de staart klonk, heerst nu een stille droefheid. Zijn mens is er niet meer en de hond rouwt.

Dit is geen zeldzaam tafereel. Ook onze huisdieren – vooral honden en katten – ervaren verlies. Ze voelen wanneer iemand die ze liefhadden er niet meer is, of dat nu een mens of een soortgenoot was. Hun manier van rouwen ziet er misschien anders uit dan de onze, maar is daarom niet minder diep of oprecht.

Dieren voelen wanneer er iets ontbreekt

Honden en katten zijn zeer sociale wezens. Ze hechten zich aan hun mensen, maar ook aan hun dierlijke huisgenoten. Wanneer een geliefd mens of soortgenoot sterft, stort voor hen de vertrouwde wereld in. Plotseling ontbreken de stem, de geur, de dagelijkse rituelen, en daarmee ook het gevoel van veiligheid en geborgenheid.

Signalen van verdriet

Terwijl wij mensen onze rouw vaak uiten in woorden, tranen of gesprekken, tonen dieren hun verdriet op een andere manier. De signalen kunnen heel verschillend zijn:

• Terugtrekken en lusteloosheid
• Weinig eetlust
• Onrust of juist meer slapen dan normaal
• Geluid maken
• Desoriëntatie
• Zoeken naar de overledene

Sommige dieren dwalen door het huis, snuffelen aan deuren of blijven hangen op de favoriete plek van degene die ze verloren hebben. Andere lijken apathisch, verstoppen zich onder het bed of in een donkere hoek. Vooral honden hechten zich vaak diep aan hun mensen.

Rouw tussen dieren

Niet alleen het overlijden van een mens laat diepe sporen na. Ook wanneer een dierbare dierenvriend sterft, verandert het hele leven van het overblijvende dier. Bij katten wordt onderschat hoe hecht hun vriendschappen met soortgenoten kunnen zijn. Vooral bij nestgenoten of dieren die jarenlang samenleefden is het gemis groot en het verdriet voelbaar.

Hoe kun je jouw dier helpen?

• Rituelen vasthouden. Routine biedt houvast. Blijf zoveel mogelijk bij de vertrouwde dagelijkse gewoonten. Dat helpt je dier zich te oriënteren en stap voor stap zijn weg te vinden.
• Rouw toestaan. Geef je dier de tijd. Verwacht niet dat het snel weer ‘als normaal’ zal zijn. Net als mensen hebben dieren hun eigen tempo nodig om met verlies om te gaan.
• Samen rouwen. Wees niet bang om je eigen verdriet te tonen. Dieren voelen onze emoties haarfijn aan. Als jij verdrietig bent, mag je dier dat best weten. Vaak zoeken honden en katten juist in deze periode nabijheid. Wederzijdse troost kan helend zijn.
• Goed observeren. Als je dier langere tijd lusteloos is, niet eet of een ander opvallend gedrag vertoont, is het verstandig om een dierenarts of diergedragstherapeut te raadplegen. Professionele hulp kan helpen om lichamelijke oorzaken uit te sluiten en om emotionele ondersteuning te bieden. Zowel voor het dier als voor jou.
• Bewust afscheid nemen. Laat je dier, als het mogelijk is, afscheid nemen. Sommige dieren hebben er baat bij om hun overleden soortgenoot nog één keer te kunnen zien en besnuffelen.

Stille signalen

Ook al kunnen dieren niet spreken, ze bezitten een eigen taal van gevoelens. Wie goed kijkt, herkent hun verdriet. Het is aan ons om die stille signalen te begrijpen, ze serieus te nemen en onze dieren in deze moeilijke tijd bij te staan.