Muggen in de tuin kunnen een flinke domper zijn op zwoele zomeravonden, maar sommige diersoorten zoals zwaluwen en kikkers zien de prikkende insecten als een heuse delicatesse. Aan het rijtje van de natuurlijke bestrijders van muggen kun je nu ook libellen toevoegen.  Maak van je tuin een ware oase voor deze dieren en ze helpen je heel wat muggenbulten te voorkomen.

Jagers in de lucht én onder water

Libellen staan bekend om hun vliegkunsten en scherpe jachtinstinct. Een volwassen libel eet dagelijks tientallen tot zelfs honderden vliegende insecten, waaronder muggen. Maar ook in hun larvestadium – dat tot twee jaar kan duren – zijn libellen actief: de zogenaamde libellenlarven of nimfen leven in het water en jagen daar op onder andere muggenlarven.

Deze dubbele aanval maakt ze tot bijzonder waardevolle insecten in de strijd tegen een muggenplaag. Onderzoek toont aan dat libellenlarven tot 40 muggenlarven per dag kunnen verorberen. Daarmee kunnen ze het aantal muggenlarven in stilstaand water met bijna de helft terugdringen.

Hoe trek je libellen naar je tuin?

Om libellen te verwelkomen, moet je zorgen voor de juiste omstandigheden:

• Creëer een (schone) vijver of waterelement. Libellen zetten hun eitjes af in of nabij stilstaand water. Een natuurlijke vijver met zuurstofplanten, schuilplekken en een ondiep gedeelte is ideaal. Gebruik geen pesticiden of kunstmatige vijververzorgingsmiddelen: libellen zijn daar gevoelig voor.
• Zorg voor biodiversiteit. Oeverplanten zoals gele lis, grote kattenstaart, egelskop, watermunt en krabbenscheer bieden schuil- en opwarmplekken. Gebruik bij voorkeur inheemse, niet-invasieve soorten die voorkomen in Nederland en België.
• Houd het water in beweging (licht!). Helemaal stilstaand water kan muggen aantrekken. Een klein fonteintje of pompje houdt het ecosysteem gezond zonder libellenlarven te verstoren.
• Vermijd vis in de vijver. Veel vissen eten libellenlarven op. Wil je toch vissen? Kies dan voor soorten die minder van bodembewoners leven en zorg voor voldoende vegetatie.

Welke libellen kun je verwachten?

In Nederland en België komen zo’n 70 soorten libellen en juffers voor. Enkele veelgeziene soorten in tuinen en stadsparken zijn:

• Oeverlibel (Orthetrum cancellatum): herkenbaar aan het blauwe achterlijf van het mannetje en het gele vrouwtje.
• Bruinrode heidelibel (Sympetrum striolatum): een veelvoorkomende soort in nazomer en herfst.
• Grote keizerlibel (Anax imperator): een opvallende, krachtige vlieger met een felgroen borststuk.
• Lantaarntje (Ischnura elegans): een kleine, sierlijke juffer die vaak in tuinvijvers te vinden is.

Zijn libellen gevaarlijk?

Nee, absoluut niet. Libellen bijten of steken mensen niet en vormen geen enkel gevaar voor huisdieren. Ze zijn zelfs nuttige indicatoren voor een gezond ecosysteem. En doordat ze ook andere insecten vangen, zoals steekvliegen en knutten, heb je nóg meer profijt van hun aanwezigheid.

Niet dé oplossing, wel een hele goede

Hoewel libellen een krachtige rol spelen in de natuurlijke muggenbestrijding, zijn ze geen wondermiddel. Zeker bij grote muggenoverlast is het verstandig om libellen te combineren met andere natuurlijke maatregelen:

• Gebruik larvicide op biologische basis, zoals Bacillus thuringiensis israelensis (Bti), dat veilig is voor andere dieren.
• Voorkom ongewenste broedplekken, zoals water in emmers, dakgoten, regentonnen en bloempotten.
• Zorg voor een tuin vol insectenleven, zodat ook andere natuurlijke vijanden (zoals vleermuizen en vogels) zich thuis voelen.

Genieten van een levendige, gezonde tuin

Met een beetje aandacht en geduld kun je libellen uitnodigen in je tuin – en profiteren van hun stille werk als muggenbestrijders. Zo verminder je op natuurlijke wijze overlast en verhoog je tegelijkertijd de biodiversiteit. Want een tuin met libellen is niet alleen muggenvrijer, maar ook levendiger, rustiger en een feest voor het oog.