“Ach, wat schattig! Zo’n alpaca zou ik ook wel in mijn tuin willen.” “Ze zijn zo zacht, je wilt ze het liefst de hele dag knuffelen.” Uitspraken als deze hoor je vaak wanneer het om alpaca’s of lama’s gaat. Vooral alpaca’s zijn de laatste jaren steeds populairder geworden. Sinds de alpacafarms als paddenstoelen uit de grond schieten, is het enthousiasme nauwelijks te stoppen – al brengt die hype ook aanzienlijke nadelen met zich mee voor de dieren.

Wie ‘alpaca’ of ‘lama’ intypt op Google of sociale media, vindt ontelbare foto’s, video’s, producten en aanbiedingen. De dieren staan op mokken, T-shirts, kalenders, beddengoed en kussens – vaak staat er ‘alpaca’, maar is er eigenlijk een lama afgebeeld (of andersom). De vraag is: gebeurt dit alles echt uit liefde voor het dier, of vooral uit commercieel belang?
Ook kledingstukken van vermeende alpacawol zijn in opmars – zelfs als er maar 5% alpaca in het materiaal zit, stijgt de prijs aanzienlijk. Reclames, series en films zetten eveneens steeds vaker in op de aaibaarheidsfactor van deze kameelachtigen. De trend is overal zichtbaar, maar wat betekent dat eigenlijk voor de dieren zelf?

Activiteiten te over

Parallel aan de mediagekte zijn talloze aanbiedingen met alpaca’s en lama’s ontstaan: wandelingen, kinderfeestjes, yoga in de wei, trouwfoto’s, bedrijfsuitjes, hight-tea, online-meetings met alpaca’s, speeddating en zelfs kamperen met de dieren. Geen idee lijkt te gek. Voor ons mensen een belevenis – maar hoe ervaren de dieren dit?
In Nederland zijn er geen specifieke diplomaplichten om met alpaca’s te werken, maar de houder moet wel over een ‘Certificaat Vakbekwaam Dierhouder – Overige Diersoorten’ beschikken. Daarnaast moet de eiegnaar zich aan de geldende wetgeving houden, waaronder de verplichting tot het houden van minimaal drie alpaca’s (ze zijn immers kuddedieren) en de identificatie- en registratieplicht via de RVO (Rijksvoorlichtingsdienst voor Ondernemend Nederland). Voor transport is daarnaast een vervoersvergunning nodig.

Theorie en praktijk; de kloof

Klinkt goed, maar in de praktijk ontbreken er goede regels voor de inzet van lama’s en alpaca’s in vrijetijds- of therapieactiviteiten. Er bestaan geen vaste standaarden voor het soort activiteiten, de duur of de frequentie. Er zijn wel aanbevelingen, maar die zijn juridisch niet bindend. Veel wordt dus aan de aanbieder van de activiteit overgelaten – en dat is nou precies het probleem. Want met de groeiende vraag stijgt ook de financiële prikkel. Waar geld te verdienen valt, staat het welzijn van de dieren helaas niet altijd voorop. Ook in deze branche zijn er dan ook genoeg rotte appels. Niet elk aanbod is automatisch diervriendelijk, ook al is er een vergunning aanwezig.

Verantwoordelijkheid & dierenwelzijn

Als bezoeker moet je daarom goed opletten: Hoe leven de dieren? Wordt er rekening gehouden met hun behoeften? Hoe vaak en hoe lang doen ze mee aan activiteiten? Gezond verstand en kijken vanuit het perspectief van het dier levert meer bruikbare info op dan een glanzende brochure.
Alpaca’s zijn oorspronkelijk niet gefokt om regelmatig lange afstanden te lopen. Wandelingen kunnen wel, maar alleen als duur, frequentie en tempo aan het dier worden aangepast. Lama’s daarentegen zijn als lastdieren gefokt en kunnen dit soort activiteiten vaak beter aan.

Rekening houden met het dier

Dierondersteunde activiteiten met alpaca’s en lama’s kunnen verrijkend zijn voor mens én dier – mits ze met kennis, zorg en verantwoordelijkheid worden georganiseerd. Aanbieders moeten niet alleen geschoold zijn en over de benodigde vergunningen beschikken, maar ook rekening houden met het karakter en de behoeften van hun individuele dieren. Want echt mooie ontmoetingen ontstaan niet door commercie, maar door aandacht en respect.

INFO & CHECKLIST
Waar let je op als klant/bezoeker?Hoe weet je of een aanbieder écht het welzijn van de dieren vooropstelt? Voor leken is dat vaak lastig in te schatten. Deze punten kunnen houvast geven:

1. Vertrouw op je gevoel. Bekijk de website, sociale mediaberichten en het eerste contact met de eigenaar. Komt daar waardering en respect voor de dieren uit naar voren?
2. Inhoud van de posts. Delen ze naast leuke foto’s en filmpjes ook kennis over de dieren, of gaat het alleen om reclame voor activiteiten?
3. Eerste indruk op het erf.
   • Hoe ogen het terrein, de dieren en de ontvangst door de mensen?
   • Is er orde of juist chaos? Let bijvoorbeeld op of de drinkbakken schoon zijn.
   • Is het materiaal passend en goed onderhouden?
4. Verloop van de activiteit.
   • Wordt er uitleg gegeven over het karakter en de behoeften van de dieren? Zijn er duidelijke regels om hun welzijn te beschermen?
   • Gaat alles in rust? Een kalme omgang is cruciaal, vooral bij wisselende bezoekers. Zijn de dieren vertrouwd met hun verzorger of proberen ze de aandacht te ontwijken?
   • Wordt rekening gehouden met de behoeften van rustende, jonge of schuwe dieren?
   • Mogen vooral alpaca’s eerst zelf de bezoekers observeren en beslissen of ze contact willen maken?
   • Hoe zien de dieren eruit: gezond, fit, zonder zichtbare klachten?
   • Welke dieren doen mee? Zieke, oude of stressgevoelige dieren horen niet ingezet te worden, net als veulens of hoogdrachtige merries.
   • Worden vragen rustig en volledig beantwoord, of lijkt het meer op ‘zoveel mogelijk bezoekers erdoorheen jagen’?
   • Hoe vaak worden de dieren ingezet? Vooral alpaca’s houden niet van dagelijks contact met steeds wisselende mensen.

   Lees ook: Dieren helpen op vakantie