Als het in de winter flink koud is, pakken wij ons lekker dik in met een sjaal, handschoenen en een dikke trui en jas. Zelfs dan kunnen we het nog best koud hebben, maar hoe doen dieren dit eigenlijk?

Eenden

We vragen ons vaak af waarom eenden bijvoorbeeld geen koude voeten krijgen tijdens de winter. Bioloog Dieter Martin kent het antwoord  op deze vraag. “Eenden hebben koude voeten, waar weinig bloed doorheen stroomt. Onderweg van het hart naar de voeten koelt het bloed van zo’n 40 graden af tot 6 graden. Zouden eenden warme voeten hebben, dan zou het ijs waarop ze staan smelten en bevriezen ze vervolgens met het smeltwater.”

Hoe blijven dieren warm in de winter

Verenkleed

Vogels die in het najaar niet naar een warmer oord trekken, hebben een dik verenkleed om hen te beschermen. Dit verenkleed bestaat uit verschillende lagen waar luchtlagen tussen zitten. Deze luchtlagen zorgen voor isolatie en voorkomen dat de vogels teveel afkoelen. Daarnaast is het verenkleed van de vogels ingesmeerd met een soort vet dat water afstoot. De vogels produceren dat vet zelf, in een klier bij de staart en vervolgens verspreiden ze dat met hun snavel.

Wintervachtje

Wil je buiten in de kou overleven, dan zul je een dikke vacht moeten hebben. Veel dieren in het wild hebben een boven- en ondervacht, waar ook weer lucht tussen zit ter isolatie. De haartjes op de onderste huid zijn kort, dik en staan dicht op elkaar, wat hen extra warmte geeft tijdens de kou.

Vachtwisseling

Bij edelherten bestaat de vacht uit drie lagen. De merg-, schors-, en cuticulalaag. De merglaag is luchtdicht en beschermt tegen de kou, in de winter zijn de wolharen bijna twee keer zo lang als tijdens de zomer. In de herfst wisselen deze dieren namelijk van vacht. Ook de kleur verandert dan. Van roodbruin in de zomer, naar kastanjebruin in de winter.

Hoe blijven dieren warm in de winter

Wild zijn

De vacht van een wild zwijn is donkergrijs tot bruinzwart. De borstelige haren zijn in de winter tot wel 25 centimeter langer dan in de zomer. Onder deze bedekkende haren ligt een korte, dikke ondervacht. Ook hier zitten kleine luchtkamers in die ter isolatie dienen. In november is het zwijn klaar met zijn vachtwissel. Hij schuurt dan tegen bomen om van zijn zomervacht af te komen. Om warm te blijven slapen zwijnen in de winter met elkaar.