Een haai die ruim 500 jaar oud wordt, een kwal die zelfs onsterfelijk is, een schildpad die Charles Darwin nog persoonlijk heeft gekend en een albatros die op haar 74e nog moeder werd… Hoe doen sommige dieren dat toch?

Met het legendarische leeftijdsrecord van 51 jaar kwam luiaard Paula uit de dierentuin van Halle in het Guinness Book of Records terecht als de oudste vertegenwoordiger van haar soort. Haar verzorger heeft daar een verklaring voor: de hartslag is langzaam en de spijsvertering ook. Luiaards kunnen hun ontlasting en urine zeven tot negen dagen ophouden, ze doen vrijwel niets, eten regelmatig en slapen minstens 15 uur per dag. In de dierentuin leidt Paula natuurlijk een geordend leven, met de beste biologische kost en dierenartsenzorg bij ziekte. In hun Zuid-Amerikaanse regenwoudthuis zijn levensduren van 30 tot 40 jaar gedocumenteerd. Hartinfarcten of maagzweren door stress? In luiaardkringen totaal onbekend.

Helder tot op hoge leeftijd

Onder de vogels die op het landgoed van de Britse premier Winston Churchill leefden, zat één bijzonder talent: een spraakzame papegaai. Tot groot vermaak van de bezoekers kon Charlie vloeken en “Fuck Hitler” zeggen – in de originele stemintonatie van Churchill zelf. Zelfs jaren na Churchills dood had Charlie – naar verluidt ouder dan 100 jaar – zijn stevige uitspraken nog perfect paraat. Geen spoortje van vergeetachtigheid.
Hoewel Charlie’s exacte leeftijd na 2004 niet is bewezen, is die van kaketoe Cookie uit de Brookfield Zoo in Chicago wél volledig gedocumenteerd: van het uit het ei kruipen tot zijn overlijden in 2017 op 83-jarige leeftijd. Zijn record werd officieel erkend door het Guinness Book of Records. In zijn laatste jaren kreeg Cookie veterinaire zorg voor ouderdomsklachten zoals reuma.

Tijdens zijn Galápagos-expeditie in 1835 nam Charles Darwin drie jonge schildpadden mee naar Londen. Een van hen, Harriet, leefde later in Australië en stierf daar op 176-jarige leeftijd. De momenteel oudste schildpad ter wereld heet Esmeralda – een Aldabra-reuzenschildpad van 200 jaar oud, die van haar pensioen geniet als toeristische attractie op de Seychellen. (Leuk weetje: De 200 jaar oude reuzenschildpad Esmeralda is – ondanks zijn naam – een mannetje.)

Bioniek &  het geheim van de eeuwige jeugd

Een oude droom van de mensheid – de eeuwige jeugd. ‘Longevity’, de verlenging van de levensduur, is de nieuwe trend die probeert het verouderingsproces met moderne geneeskunde te stoppen. Welke processen spelen zich eigenlijk af in onze cellen en hun kleine organellen (gespecialiseerde ‘mini-organen’ binnen een cl met elke een specifieke functie), zoals de mitochondriën? Kunnen verouderingsprocessen worden omgekeerd?
Dierlijke cellen zouden hierbij wel eens de sleutel kunnen vormen. Bijvoorbeeld bij Turritopsis dohrnii, een piepkleine kwal  zij is werkelijk onsterfelijk. Wanneer ze gewond raakt, verjongt ze zich volledig tot een larve. Geen wonder dat zo’n dier als succesmodel in alle wereldzeeën voorkomt.

Turritopsis dohrnii

Wist je dit?

* In 1956 plaatste vogelonderzoeker Chandler Robbins bij Hawaï een ring om de poot van een toen ongeveer vijf jaar oude laysanalbatros. Sindsdien keert deze duidelijk herkenbare vogel elk jaar trouw terug naar haar vaste broedplek.
De vogel, in ornithologische kringen bekend als ‘Wisdom’, is inmiddels meerdere keren weduwe geworden en heeft in haar leven 36 kuikens grootgebracht – het laatste in 2024. De inmiddels 74-jarige Wisdom werd dit jaar met een nieuwe partner waargenomen op het Midway-atol. Op naar het volgende kuiken!
* Een half millennium had een 5,5 meter lange Groenlandse haai in de koude diepten van de Noord-Atlantische Oceaan geleefd toen hij in een vissersnet verstrikt raakte. Onderzoek wees uit dat hij 512 jaar oud was – en daarmee het oudste gewervelde dier op aarde. Groenlandse haaien nemen de tijd om op te groeien: pas op een leeftijd van ongeveer 150 jaar en bij een lengte van vier meter zijn ze geslachtsrijp.

Lees ook: Waar komt angst voor spinnen vandaan?