Cannabinoïden en met name CBD-olie worden geprezen als wondermiddel tegen pijn en stress. Maar zijn de wonderlijke effecten echt bewezen en is CBD werkelijk onschadelijk voor katten?
Cannabinoïden zijn stoffen die van nature voorkomen in echte en Indische hennep (Cannabis sativa en indica). In het laboratorium kunnen tot wel 113 verschillende cannabinoïden uit één hennepplant worden geïsoleerd. De totale groep van deze stoffen wordt, afgeleid van de familienaam van de hennepplanten, aangeduid als cannabis.
Cannabinoïden hebben uiteenlopende effecten op het lichaam. Het meest bekend zijn tegenwoordig tetrahydrocannabinol (THC) en cannabidiol (CBD). Tetrahydrocannabinol (THC) is verantwoordelijk voor het bedwelmende effect van cannabis in hasj of marihuana. Cannabidiol (CBD) daarentegen heeft geen bedwelmend effect.
De verhouding tussen de verschillende cannabinoïden verschilt per hennepplant. Daardoor varieert ook de samenstelling van cannabis, wat gevolgen heeft voor de werking van deze natuurlijke stof. Cannabis met een hoog THC-gehalte heeft bijvoorbeeld een sterk bedwelmend effect. Er bestaat echter ook cannabis met nauwelijks THC, dat daardoor geen ‘hasjroes’ veroorzaakt.
Hennep als geneeskrachtige plant
Al in de oudheid werd hennep gewaardeerd als heilzame plant. Men gebruikte bereidingen van de hennepplant uitwendig bij huidaandoeningen en inwendig tegen misselijkheid, buikpijn, krampen en nog veel meer klachten.
Aan het begin van de 20e eeuw verloren geneesmiddelen op basis van cannabis echter snel aan betekenis. Dat kwam doordat er toen effectieve en goed verdraagbare synthetische medicijnen werden ontwikkeld. Tegelijkertijd werkten de toenmalige cannabispreparaten minder goed en minder betrouwbaar. Bovendien waren ze lastig te doseren en gingen ze vaak gepaard met bijwerkingen.
Later in de twintigste eeuw werd cannabis alleen nog gezien als roesmiddel. In 1925 werd het wereldwijd als zodanig verboden.
De comeback van cannabis
Ondanks het verbod onderzochten wetenschappers onder strenge controle de medische effecten van cannabis verder.
Ze ontwikkelden methoden om cannabisproducten te maken die beter, betrouwbaarder en ook beter verdraagbaar waren dan de traditionele bereidingen. In 2017 konden sommige van deze producten hun medische waarde in bepaalde toepassingen aantonen en werden ze als geneesmiddel goedgekeurd.
Sindsdien wordt cannabis in de brede samenleving niet meer vooral gezien als roesmiddel, maar steeds vaker als een ‘zacht’ geneesmiddel. Daarbij wordt vaak over het hoofd gezien dat cannabis nog steeds onder de Opiumwet valt en alleen bij een beperkt aantal aandoeningen, zoals hevige pijn, mag worden voorgeschreven.
Henneppreparaten zonder het bedwelmende THC, zoals zuivere CBD-producten, worden echter niet als drugs beschouwd en mogen daarom als voedingssupplementen of als toevoeging aan voedingsmiddelen worden verkocht.
De werking van CBD
In de geneeskunde voor mensen is cannabidiol (CBD) goedgekeurd in pijnstillende en krampwerende geneesmiddelen om de symptomen van multiple sclerose en epilepsie te verlichten. Geneesmiddelen met een hoge dosering CBD zijn alleen op recept verkrijgbaar en kunnen niet zomaar worden gekocht. Als voedingssupplement is CBD echter in veel producten op de markt, van CBD-thee en CBD-mueslirepen tot hennepolie. Gebruikers geven aan dat CBD-preparaten kunnen helpen bij het verminderen van stress en angst, het verbeteren van de stemming en het remmen van ontstekingen en pijn. Dergelijke effecten zijn ook waargenomen in talrijke studies met celkweken en dierproeven.
Dat klinkt veelbelovend, maar er is nog geen bewijs dat CBD als voedingssupplement een medisch voordeel heeft. Dat bewijs kan alleen geleverd worden door klinische onderzoeken waarin CBD beter werkt dan een nepmiddel (placebo) of minstens even goed als een al toegelaten medicijn. Voor voedingssupplementen ontbreken zulke overtuigende studies nog. Ook ontbreken klinische veiligheidsstudies die wetenschappelijk aantonen dat de producten daadwerkelijk goed worden verdragen. Daarom mogen fabrikanten van CBD-voedingssupplementen niet adverteren met mogelijke medische effecten van hun producten.
Zegen of risico voor katten?
CBD is voor dieren alleen verkrijgbaar als voedingssupplement. Veel dierenartsen en huisdiereigenaren hebben al positieve ervaringen met CBD bij katten. De werking van CBD-preparaten zou bij katten vergelijkbaar zijn met die bij mensen: katten lijken zich beter te voelen en stralen meer rust uit. Oudere katten lijken vitaler. Helaas zijn er ook hier alleen subjectieve verhalen; objectief bewijs voor deze effecten ontbreekt tot nu toe.
Aan de andere kant waarschuwt de dierenvergiftigingscentrale van de Amerikaanse dierenbeschermingsorganisatie ASPCA voor het te lichtzinnig gebruik van CBD-producten bij katten.
Vooral CBD-preparaten die bedoeld zijn voor mensen zijn veel te hoog gedoseerd voor katten. Ze kunnen bij de dieren slaperigheid en sufheid veroorzaken, maar ook het tegenovergestelde: innerlijke onrust en slaapproblemen. Daarnaast zijn ook klachten zoals malaise, verlies van eetlust, diarree en huiduitslag als bijwerkingen van CBD-producten gemeld.
Volgens de ASPCA zijn hennepproducten van internet bijzonder gevaarlijk. Deze producten worden niet gecontroleerd en kunnen (illegaal) hoge THC-gehaltes bevatten. THC is giftig voor katten. Volgens de ASPCA kan het leiden tot lusteloosheid, bewegingsstoornissen, urine-incontinentie, braken, overgevoeligheid voor pijn en overprikkeling. In ernstige gevallen moeten katten als spoedgeval opgenomen en behandeld worden in een kliniek.
Wie geen risico wil lopen bij de aanschaf van CBD voor zijn kat, doet er goed aan alleen producten te gebruiken die verkrijgbaar zijn bij de vertrouwde dierenartspraktijk.
